{"id":2186,"date":"2021-09-23T21:38:00","date_gmt":"2021-09-23T19:38:00","guid":{"rendered":"https:\/\/cbrell.de\/blog\/?p=2186"},"modified":"2025-09-28T19:40:25","modified_gmt":"2025-09-28T17:40:25","slug":"flussdiagramm-algorithmen-visualisieren","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cbrell.de\/blog\/flussdiagramm-algorithmen-visualisieren\/","title":{"rendered":"Flussdiagramm &#8211; Algorithmen visualisieren"},"content":{"rendered":"<p><em>Ein Flussdiagramm visualisiert einen <a href=\"https:\/\/cbrell.de\/blog\/algorithmus-kochrezept-fuer-handlungsablaeufe\/\">Algorithmus<\/a><\/em><\/p>\n<p><em>\u201eFlussdiagramm &#8211; Algorithmen visualisieren\u201c ist Teil der Artikelserie \u201e<a href=\"https:\/\/cbrell.de\/blog\/methoden-der-wirtschaftsinformatik-ueberblick\/\">Methoden der Wirtschaftsinformatik von Null auf Hundert<\/a>\u201e<\/em><\/p>\n<p>Stand: 23.09.2021<br \/>\nUPDATE 24.08.2025<\/p>\n<p>Flussdiagramme (manchmal auch: Programmablaufplan) k\u00f6nnen Sie dazu verwenden, um Abl\u00e4ufe eindeutig grafisch zu beschreiben. Flussdiagramme sind in der Norm DIN 66001 standardisiert.<\/p>\n<h2>Was ist ein Flussdiagramm?<\/h2>\n<p>Ein Flussdiagramm (engl. Flowchart) ist ein grafisches Modellierungswerkzeug, das Prozesse, Abl\u00e4ufe oder Algorithmen in Form von Symbolen und Verbindungen darstellt. Es dient der Visualisierung, Dokumentation, Analyse und Optimierung von Arbeits- und Informationsfl\u00fcssen. In der Wirtschaftsinformatik wird es insbesondere eingesetzt, um Gesch\u00e4ftsprozesse, Informationssysteme und Softwarelogik verst\u00e4ndlich und standardisiert abzubilden<\/p>\n<h2>Einsatz von Flussdiagrammen in der Wirtschaftsinformatik<\/h2>\n<h3>Einsatzm\u00f6glichkeiten<\/h3>\n<p>Flussdiagramme sind ein universelles Werkzeug und finden in vielen Bereichen Anwendung:<br \/>\n<strong>Gesch\u00e4ftsprozessmodellierung:<\/strong> Darstellung von Abl\u00e4ufen in Unternehmen, z. B. Bestell- oder Rechnungsprozesse.<br \/>\n<strong>Softwareentwicklung:<\/strong> Visualisierung von Algorithmen, Entscheidungslogik und Datenfl\u00fcssen.<br \/>\n<strong>Projektmanagement:<\/strong> Planung und Kommunikation komplexer Arbeitsabl\u00e4ufe.<br \/>\n<strong>Qualit\u00e4tsmanagement:<\/strong> Dokumentation und Optimierung von Prozessen im Rahmen von ISO-Zertifizierungen.<\/p>\n<h3>Arten von Flussdiagrammen<\/h3>\n<p><strong>Einfache Ablaufdiagramme:<\/strong> Darstellung linearer Prozesse.<br \/>\n<strong>Prozessflussdiagramme:<\/strong> Detaillierte Abbildung betrieblicher Abl\u00e4ufe.<br \/>\n<strong>Programmablaufpl\u00e4ne (PAP):<\/strong> Darstellung von Algorithmen in der Softwareentwicklung.<br \/>\n<strong>Systemflussdiagramme:<\/strong> Visualisierung von Informationsfl\u00fcssen zwischen IT-Systemen.<\/p>\n<h3>Flussdiagramme im ARIS-Ordnungsrahmen<\/h3>\n<p>Flussdiagramme sind im <a href=\"https:\/\/cbrell.de\/blog\/aris-was-ist-die-architektur-integrierter-informationssysteme\/\">ARIS-Ordnungsrahmen<\/a> in der Beschreibungsebene DV_Konzept in der Prozesssicht angesiedelt. In der Beschreibung von Algorithmen konkurrieren Flussdiagramme mit Methoden wie Pseudocode oder anderen grafischen Notationen, wie z.B. UML Aktivit\u00e4tsdiagramme oder Nassi-Schneidermann-Diagrammen (DIN 66261).<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/cbrell.de\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Flussdiagramm-im-ARIS-Haus.png\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-2187 size-large\" src=\"https:\/\/cbrell.de\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Flussdiagramm-im-ARIS-Haus-1024x524.png\" alt=\"Flussdiagramm im ARIS Haus\" width=\"1024\" height=\"524\" srcset=\"https:\/\/cbrell.de\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Flussdiagramm-im-ARIS-Haus.png 1024w, https:\/\/cbrell.de\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Flussdiagramm-im-ARIS-Haus-300x154.png 300w, https:\/\/cbrell.de\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Flussdiagramm-im-ARIS-Haus-768x393.png 768w, https:\/\/cbrell.de\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Flussdiagramm-im-ARIS-Haus-1536x786.png 1536w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Abb. 1: Flussdiagramme im ARIS Haus<\/p>\n<p>W\u00e4hrend Sie <a href=\"https:\/\/cbrell.de\/blog\/geschaeftsprozess-modellieren-mit-eepk\/\">eEPK<\/a> dann einsetzen, wenn Menschen und Organisationseinheiten an einem Prozess beteiligt sind, verwenden Sie Flussdiagramme f\u00fcr die Visualisierung eher technischer Abl\u00e4ufe.<\/p>\n<h2>Einfaches Beispiel f\u00fcr ein Flussdiagramm<\/h2>\n<p>In Abb. 2ist der euklidische Algorithmus zur Berechnung des gr\u00f6\u00dften gemeinsamen Teilers als Flussdiagramm dargestellt. Der Anweisungsblock rund um den Platzhalter \u201eH\u201c (wie Hilfsvariable) dient dazu, den Tausch der Variableninhalte zu gew\u00e4hrleisten.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/cbrell.de\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/einfaches-Flussdiagramm-euklidischer-Algorithmus.png\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-2189 size-large\" src=\"https:\/\/cbrell.de\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/einfaches-Flussdiagramm-euklidischer-Algorithmus-639x1024.png\" alt=\"Flussdiagramm euklidischer Algorithmus\" width=\"639\" height=\"1024\" srcset=\"https:\/\/cbrell.de\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/einfaches-Flussdiagramm-euklidischer-Algorithmus.png 639w, https:\/\/cbrell.de\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/einfaches-Flussdiagramm-euklidischer-Algorithmus-187x300.png 187w\" sizes=\"(max-width: 639px) 100vw, 639px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Abb. 2: Flussdiagramm f\u00fcr den euklidischen Algorithmus zur Berechnung des gr\u00f6\u00dften gemeinsamen Teilers.<\/p>\n<h3>Abgrenzung<\/h3>\n<p>W\u00e4hrend Flussdiagramme eine einfache und intuitive Darstellung bieten, sto\u00dfen sie bei komplexen Gesch\u00e4ftsprozessen an ihre Grenzen. In der Wirtschaftsinformatik werden sie daher oft durch BPMN oder EPK erg\u00e4nzt, die eine formalere und auch maschinenlesbare Modellierung erm\u00f6glichen. Dennoch bleiben Flussdiagramme ein didaktisch wertvolles Werkzeug, insbesondere f\u00fcr die erste Analysephase und zur Kommunikation mit nicht-technischen Stakeholdern. Letzteres ist dem Umstand geschuldet, dass auch Laien sehr schnell lernen, Flussdiagramme zu lesen.<\/p>\n<h2>Notationselemente f\u00fcr Flussdiagramme (Aufbau und Symbole)<\/h2>\n<p>Ein Flussdiagramm besteht aus standardisierten Symbolen, die durch Pfeile verbunden sind und so den Ablauf eines Prozesses darstellen. Wichtige Symbole sind:<\/p>\n<div>\n<div>\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<th>Symbol<\/th>\n<th>Bedeutung<\/th>\n<th>Beispiel<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td><strong>Oval<\/strong><\/td>\n<td>Start- und Endpunkt<\/td>\n<td>\u201eStart\u201c, \u201eEnde\u201c<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Rechteck<\/strong><\/td>\n<td>Prozessschritt \/ T\u00e4tigkeit<\/td>\n<td>\u201eRechnung pr\u00fcfen\u201c<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Raute<\/strong><\/td>\n<td>Entscheidung mit Alternativen<\/td>\n<td>\u201eZahlung eingegangen? Ja\/Nein\u201c<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Parallelogramm<\/strong><\/td>\n<td>Ein- oder Ausgabe<\/td>\n<td>\u201eDaten erfassen\u201c<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Zylinder<\/strong><\/td>\n<td>Datenspeicher \/ Datenbank<\/td>\n<td>\u201eKundendatenbank\u201c<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Dokumentsymbol<\/strong><\/td>\n<td>Dokumente im Prozess<\/td>\n<td>\u201eBestellformular\u201c<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<div>Tab. 1: Aufbau und Symbole<\/div>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Die <strong>Pfeile<\/strong> geben die Flussrichtung an und verdeutlichen die logische Abfolge der Schritte<\/p>\n<p>Tab. 1 stellt die g\u00e4ngigen Notationselemente f\u00fcr Flussdiagramme dar.<\/p>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td width=\"47\"><\/td>\n<td width=\"255\"><strong>Grafisches Element<\/strong><\/td>\n<td width=\"302\"><strong>Bedeutung<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"47\">1<\/td>\n<td width=\"255\"><a href=\"https:\/\/cbrell.de\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/flussdiagramm-start-ende.png\"><img decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-2194 aligncenter\" src=\"https:\/\/cbrell.de\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/flussdiagramm-start-ende.png\" alt=\"\" width=\"162\" height=\"82\" \/><\/a><\/td>\n<td width=\"302\">Terminator: Start oder Ende eines Ablaufs<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"47\">2<\/td>\n<td width=\"255\"><a href=\"https:\/\/cbrell.de\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/flussdiagramm-eingabe-ausgabe.png\"><img decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-2190 aligncenter\" src=\"https:\/\/cbrell.de\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/flussdiagramm-eingabe-ausgabe.png\" alt=\"\" width=\"162\" height=\"98\" \/><\/a><\/td>\n<td width=\"302\">Eingabe, Ausgabe<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"47\">3<\/td>\n<td width=\"255\"><a href=\"https:\/\/cbrell.de\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/flussdiagramm-entscheidung.png\"><img decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-2191 aligncenter\" src=\"https:\/\/cbrell.de\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/flussdiagramm-entscheidung.png\" alt=\"\" width=\"162\" height=\"106\" \/><\/a><\/td>\n<td width=\"302\">Entscheidung<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"47\">4<\/td>\n<td width=\"255\"><a href=\"https:\/\/cbrell.de\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/flussdiagramm-zuweisung.png\"><img decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-2197 aligncenter\" src=\"https:\/\/cbrell.de\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/flussdiagramm-zuweisung.png\" alt=\"\" width=\"162\" height=\"70\" \/><\/a><\/td>\n<td width=\"302\">Anweisung, Zuweisung<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"47\">5<\/td>\n<td width=\"255\"><a href=\"https:\/\/cbrell.de\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/flussdiagramm-unterroutine.png\"><img decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-2196 aligncenter\" src=\"https:\/\/cbrell.de\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/flussdiagramm-unterroutine.png\" alt=\"\" width=\"208\" height=\"70\" \/><\/a><\/td>\n<td width=\"302\">\u201eUnterroutine\u201c<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"47\">6<\/td>\n<td width=\"255\"><a href=\"https:\/\/cbrell.de\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/flussdiagramm-kontrollfluss.png\"><img decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-2193 aligncenter\" src=\"https:\/\/cbrell.de\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/flussdiagramm-kontrollfluss.png\" alt=\"\" width=\"28\" height=\"150\" \/><\/a><\/td>\n<td width=\"302\">Zeitlicher Kontrollfluss<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"47\">7<\/td>\n<td width=\"255\"><a href=\"https:\/\/cbrell.de\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/flussdiagramm-kommentar.png\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-2192 aligncenter\" src=\"https:\/\/cbrell.de\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/flussdiagramm-kommentar.png\" alt=\"\" width=\"221\" height=\"104\" \/><\/a><\/td>\n<td width=\"302\">Kommentar, Erl\u00e4uterung<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"47\">8<\/td>\n<td width=\"255\"><a href=\"https:\/\/cbrell.de\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/flussdiagramm-uebergangsstelle.png\"><img decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-2195 aligncenter\" src=\"https:\/\/cbrell.de\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/flussdiagramm-uebergangsstelle.png\" alt=\"\" width=\"106\" height=\"104\" \/><\/a><\/td>\n<td width=\"302\">\u00dcbergangsstelle (Verweis auf n\u00e4chste Seite \u2026)<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>Tab. 1: grafische Elemente f\u00fcr Flussdiagramme<\/p>\n<h2>Historische Entwicklung des Flussdiagramms<\/h2>\n<p>Erste Flussdiagramme wurden 1921 von den Wirtschaftsingenieuren Frank und Lillian Gilbreth vorgestellt.<br \/>\nAb den 1940er-Jahren etablierte sich eine standardisierte Symbolsprache, die bis heute in Normen wie DIN 66001 oder ISO 5807 festgelegt ist3.<br \/>\nMit der zunehmenden Bedeutung der Prozessmodellierung in der Wirtschaftsinformatik wurden Flussdiagramme zu einem Vorl\u00e4ufer moderner Methoden wie BPMN (Business Process Model and Notation) oder Ereignisgesteuerte Prozessketten (EPK).<\/p>\n<h2>Vor- und Nachteile von Flussdiagrammen<\/h2>\n<h3>Vorteile<\/h3>\n<p><strong>\u00dcbersichtlichkeit:<\/strong> Abl\u00e4ufe werden leicht verst\u00e4ndlich dargestellt. Das gilt, wenn die Abl\u00e4ufe nicht sehr komplex sind.<br \/>\n<strong>Kommunikation:<\/strong> F\u00f6rdert das gemeinsame Verst\u00e4ndnis zwischen Fachabteilungen und IT.<br \/>\n<strong>Fehlermanagement:<\/strong> Schwachstellen in Prozessen k\u00f6nnen sichtbar werden.<br \/>\n<strong>Standardisierung:<\/strong> Einheitliche Symbolik erleichtert die Interpretation.<\/p>\n<h4>Nachteile<\/h4>\n<p><strong>Komplexit\u00e4t:<\/strong> Bei umfangreichen Prozessen k\u00f6nnen Flussdiagramme un\u00fcbersichtlich werden.<br \/>\n<strong>Abstraktion:<\/strong> Details gehen verloren, wenn Prozesse (zu) stark vereinfacht dargestellt werden.<br \/>\n<strong>Pflegeaufwand:<\/strong> \u00c4nderungen in Prozessen erfordern eine kontinuierliche Aktualisierung der Diagramme. Dies trifft jedoch auch auf andere Prozessvisualisierungsnotationen zu.<\/p>\n<h2>Einsatz von Flussdiagrammen in lebensweltlichen Sujets<\/h2>\n<p>Flussdiagramme sind nicht nur in der Wirtschaftsinformatik oder Softwareentwicklung n\u00fctzlich, sondern auch im ganz normalen Alltag. Hier ein paar <strong>lebensweltliche Beispiele daf\u00fcr<\/strong>, die zeigen, wie vielseitig sie eingesetzt werden k\u00f6nnen:<\/p>\n<h3>Alltag &amp; Haushalt<\/h3>\n<ul>\n<li><strong>Morgenroutine planen<\/strong>: Aufstehen \u2192 Z\u00e4hneputzen \u2192 Fr\u00fchst\u00fcck \u2192 Entscheidung: \u201eAuto oder Fahrrad?\u201c \u2192 Weiterfahrt zur Arbeit.<\/li>\n<li><strong>Kochen eines Rezepts<\/strong>: Zutaten pr\u00fcfen \u2192 Entscheidung: \u201eAlles vorhanden?\u201c \u2192 Ja: Kochen starten \/ Nein: Einkaufen gehen \u2192 Zubereitungsschritte \u2192 Servieren.<\/li>\n<li><strong>Hausarbeit organisieren<\/strong>: W\u00e4schekorb pr\u00fcfen \u2192 Entscheidung: \u201eMaschine voll?\u201c \u2192 Ja: Waschgang starten \/ Nein: warten.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Schule &amp; Studium<\/h3>\n<ul>\n<li><strong>Lernstrategie entwickeln<\/strong>: Stoffmenge pr\u00fcfen \u2192 Entscheidung: \u201eAlles verstanden?\u201c \u2192 Ja: Wiederholen \/ Nein: zus\u00e4tzliche Quellen suchen \u2192 \u00dcbungsaufgaben l\u00f6sen \u2192 Pr\u00fcfungsvorbereitung.<\/li>\n<li><strong>Projektarbeit<\/strong>: Thema w\u00e4hlen \u2192 Recherche \u2192 Gliederung erstellen \u2192 Entscheidung: \u201eGenug Material?\u201c \u2192 Ja: Ausarbeitung \/ Nein: weitere Literatur suchen.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Beruf &amp; B\u00fcro<\/h3>\n<ul>\n<li><strong>Urlaubsantrag<\/strong>: Antrag ausf\u00fcllen \u2192 Entscheidung: \u201eGenehmigung durch Vorgesetzten?\u201c \u2192 Ja: HR-Abteilung \u2192 Urlaub im System eintragen \/ Nein: R\u00fccksprache.<\/li>\n<li><strong>Kundenservice<\/strong>: Anfrage eingehen \u2192 Entscheidung: \u201eStandardproblem?\u201c \u2192 Ja: L\u00f6sung aus Wissensdatenbank \u2192 Antwort senden \/ Nein: an Fachabteilung weiterleiten.<\/li>\n<li><strong>E-Mail-Bearbeitung<\/strong>: E-Mail \u00f6ffnen \u2192 Entscheidung: \u201eSofort erledigen?\u201c \u2192 Ja: direkt beantworten \/ Nein: in To-do-Liste verschieben.<\/li>\n<\/ul>\n<div><\/div>\n<h3>Konsum &amp; Freizeit<\/h3>\n<ul>\n<li><strong>Online-Shopping<\/strong>: Produkt suchen \u2192 Entscheidung: \u201ePreis im Budget?\u201c \u2192 Ja: in den Warenkorb \/ Nein: Alternative suchen \u2192 Bestellung abschlie\u00dfen \u2192 Lieferung verfolgen.<\/li>\n<li><strong>Reiseplanung<\/strong>: Ziel ausw\u00e4hlen \u2192 Entscheidung: \u201eFlug oder Bahn?\u201c \u2192 Buchung \u2192 Hotelreservierung \u2192 Packliste erstellen \u2192 Abreise.<\/li>\n<li><strong>Freizeitaktivit\u00e4t<\/strong>: Wetter pr\u00fcfen \u2192 Entscheidung: \u201eSonne?\u201c \u2192 Ja: Picknick im Park \/ Nein: Kino oder Museum.<\/li>\n<\/ul>\n<div><\/div>\n<h3>Pers\u00f6nliche Entscheidungen<\/h3>\n<ul>\n<li><strong>Gesundheitsentscheidungen<\/strong>: Symptom bemerken \u2192 Entscheidung: \u201eLeicht oder schwer?\u201c \u2192 Leicht: Hausmittel ausprobieren \/ Schwer: Arzttermin vereinbaren.<\/li>\n<li><strong>Freundschaftspflege<\/strong>: Nachricht erhalten \u2192 Entscheidung: \u201eSofort antworten?\u201c \u2192 Ja: direkt schreiben \/ Nein: Erinnerung setzen.<\/li>\n<li><strong>Finanzplanung<\/strong>: Einnahmen pr\u00fcfen \u2192 Entscheidung: \u201eBudget \u00fcberschritten?\u201c \u2192 Ja: Ausgaben k\u00fcrzen \/ Nein: Sparbetrag erh\u00f6hen.<\/li>\n<\/ul>\n<div><\/div>\n<h3>Warum der Einsatz in lebensweltlichen Situationen sinnvoll sein kann<\/h3>\n<ul>\n<li>Flussdiagramme helfen, <strong>Entscheidungen transparent<\/strong> zu machen.<\/li>\n<li>Sie zeigen <strong>Alternativen und Konsequenzen<\/strong> auf.<\/li>\n<li>Sie sind besonders n\u00fctzlich, wenn man Abl\u00e4ufe <strong>standardisieren oder optimieren<\/strong> m\u00f6chte \u2013 sei es beim Kochen, im B\u00fcro oder bei der Urlaubsplanung.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Beispiel &#8222;Gesundheitsenstscheidungen&#8220;<\/p>\n<p>Im folgenden ist ein einfache Beispiel f\u00fcr &#8222;Gesundheitsentscheidungen&#8220; aufgezeichnet. Es ist nur mit einem Texteditor entworfen und ben\u00f6tigt kein spezielles grafisches Werkzeug. Dabei muss man sich &#8211; im privaten Kontext &#8211; nicht sklavisch an die Notationsvorschriften der DIN-Norm halten. Was z\u00e4hlt, ist die Verst\u00e4ndlichkeit.<\/p>\n<pre>+-------------------+ \r\n| Symptom bemerken  | \r\n+-------------------+ \r\n          |\r\n          v\r\n+-------------------+ \r\n| Symptom bemerken  |\r\n+-------------------+ \r\n          |\r\n          v\r\n+--------------------+\r\n| Leicht oder schwer?|\r\n| schwer?            |\r\n+--------------------+ \r\n       \/.                 \\\r\n     \/ ja (leicht)          \\ nein (schwer)\r\n    v                        v \r\n+-----------------------+ +------------------------+ \r\n| Hausmittel            | | Arzttermin             |\r\n| ausprobieren          | | vereinbaren            |\r\n+-----------------------+ +------------------------+ \r\n           | \r\n           v\r\n+-------------------+\r\n| Wirkt Hausmittel? | \r\n+-------------------+ \r\n      \/                    \\\r\n     \/ ja                    \\ nein\r\n    v                        v \r\n+-----------------------+ +------------------------+ \r\n| Symptom bessert sich  | | Arzttermin             |\r\n|                       | | vereinbaren            |\r\n+-----------------------+ +------------------------+\r\n           |\r\n           v\r\n+-------------------+ \r\n| Ende              |\r\n+-------------------+ \r\n<\/pre>\n<h2>Anhang<\/h2>\n<h3>Quellen<\/h3>\n<p>Online Flussdiagramme zeichnen und als XML oder Bild exportieren:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.draw.io\/\">https:\/\/<\/a><a href=\"https:\/\/www.draw.io\/\">www.draw.io<\/a><a href=\"https:\/\/www.draw.io\/\">\/<\/a><\/p>\n<p>F\u00fcr Nerds: Diagramm mit ASCII-Zeichen malen:<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/asciiflow.com\/\">http:\/\/asciiflow.com\/<\/a><\/p>\n<p>Hering, Ekbert 1989 Datenstrukturen und Datenflu\u00dfplan nach DIN 66 001, Springer, ISBN-13: 978-3-663-12366-8 <a href=\"http:\/\/link.springer.com\/openurl\/pdf?id=doi:10.1007\/978-3-663-12366-8_6\">URL: http:\/\/link.springer.com\/openurl\/pdf?id=doi:10.1007\/978-3-663-12366-8_6<\/a><br \/>\n(Studierende haben die M\u00f6glichkeit, \u00fcber die Hochschulbibliothek kostenlos an die Unterlage zu gelangen)<\/p>\n<p>ISO 5807: Information processing \u2013 Documentation symbols and conventions.<\/p>\n<p>Heinrich, L. J.; Heinzl, A.; Roithmayr, F. (2014): <em>Wirtschaftsinformatik \u2013 Einf\u00fchrung und Grundlegung<\/em>.<\/p>\n<p>Laudon, K. C.; Laudon, J. P.; Schoder, D. (2022): <em>Wirtschaftsinformatik \u2013 Eine Einf\u00fchrung<\/em>.<\/p>\n<h3>Glossar<\/h3>\n<h4>Wirtschaftsinformatik<\/h4>\n<p>Die <strong>Wirtschaftsinformatik<\/strong> ist eine interdisziplin\u00e4re Wissenschaft, die sich mit der <strong>Gestaltung, Entwicklung, Einf\u00fchrung und Nutzung von Informations- und Kommunikationssystemen (IKS)<\/strong> in Wirtschaft, Verwaltung und Gesellschaft besch\u00e4ftigt. Sie verbindet Inhalte und Methoden der <strong>Betriebswirtschaftslehre (BWL)<\/strong>, der <strong>Informatik<\/strong>sowie angrenzender Disziplinen wie Rechtswissenschaft, Soziologie oder Ingenieurwissenschaften.<\/p>\n<p>Gegenstand und Zielsetzung der Wirtschaftsinformatik:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Analyse und Modellierung<\/strong> von Gesch\u00e4ftsprozessen und Informationsfl\u00fcssen.<\/li>\n<li><strong>Entwicklung und Einf\u00fchrung<\/strong> von Anwendungssystemen (z. B. ERP-Systeme, CRM-Systeme).<\/li>\n<li><strong>Integration von IT und Unternehmensstrategie<\/strong>, um Wettbewerbsvorteile zu schaffen.<\/li>\n<li><strong>Bewertung von Technologien<\/strong> hinsichtlich Wirtschaftlichkeit, Effizienz und Nutzen.<\/li>\n<li><strong>Gestaltung der Mensch-Computer-Interaktion<\/strong> und benutzerfreundlicher Systeme.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Teilgebiete der Wirtschaftsinformatik:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Informationssysteme<\/strong>: Aufbau, Architektur und Management betrieblicher Anwendungssysteme.<\/li>\n<li><strong>Datenmanagement<\/strong>: Datenbanken, Data Warehousing, Big Data, Business Intelligence.<\/li>\n<li><strong>Softwareentwicklung<\/strong>: Methoden, Werkzeuge und Vorgehensmodelle.<\/li>\n<li><strong>IT-Management<\/strong>: IT-Governance, IT-Strategie, IT-Controlling.<\/li>\n<li><strong>E-Business &amp; digitale M\u00e4rkte<\/strong>: Online-Handel, Plattform\u00f6konomie, digitale Gesch\u00e4ftsmodelle.<\/li>\n<li><strong>Prozessmanagement<\/strong>: Modellierung, Optimierung und Automatisierung von Gesch\u00e4ftsprozessen.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Abgrenzung<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Informatik<\/strong>: Fokus auf technischen Grundlagen, Algorithmen und Softwaretechnik.<\/li>\n<li><strong>BWL<\/strong>: Fokus auf \u00f6konomische Fragestellungen, Organisation und Management.<\/li>\n<li><strong>Wirtschaftsinformatik<\/strong>: Schnittstelle, die beide Perspektiven integriert und praxisnah anwendet.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bedeutung in Praxis und Forschung<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Unternehmen<\/strong> nutzen Wirtschaftsinformatik, um Effizienz zu steigern, Kosten zu senken und Innovationen voranzutreiben.<\/li>\n<li><strong>Forschung<\/strong> entwickelt neue Methoden und Technologien f\u00fcr die digitale Transformation.<\/li>\n<li><strong>Gesellschaftlich<\/strong> tr\u00e4gt die Disziplin zur Gestaltung der Informationsgesellschaft bei, etwa durch E-Government oder digitale Bildung.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Autor und Lizenz<\/h3>\n<p><strong>Autor:<\/strong>\u00a0Prof. Dr. rer. nat. Claus Brell, aktuelle Projekte:\u00a0<a href=\"http:\/\/bieneviernull.de\/\">Biene40<\/a>, <a href=\"https:\/\/clabremo.de\/steel4bees\/\">Steel4Bees<\/a><br \/>\n<strong>Lizenz:<\/strong>\u00a0CC BY<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/licensebuttons.net\/l\/by\/3.0\/88x31.png\" \/><\/p>\n<p>Inhalte des Beitrages k\u00f6nnen Sie entsprechen der Lizenz verwenden. Unter dieser Lizenz ver\u00f6ffentlichte Werke darf jedermann f\u00fcr private, gewerbliche und sonstige Zwecke nutzen ver\u00e4ndern und auch neu ohne CC-Lizenz vermarkten. Als Urheber mache ich keine Rechte geltend. \u00dcber eine namentliche Nennung w\u00fcrde ich mich freuen.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cbrell.de\/zaehler?x=5026\" \/><\/p>\n<div class=\"shariff shariff-align-flex-start shariff-widget-align-flex-start\" data-services=\"facebook\" data-url=\"https%3A%2F%2Fcbrell.de%2Fblog%2Fflussdiagramm-algorithmen-visualisieren%2F\" data-timestamp=\"1759088425\" data-backendurl=\"https:\/\/cbrell.de\/blog\/wp-json\/shariff\/v1\/share_counts?\"><div class=\"ShariffHeadline\">Teile diesen Beitrag.<\/div><ul class=\"shariff-buttons theme-round orientation-horizontal buttonsize-medium\"><li class=\"shariff-button twitter shariff-nocustomcolor\" style=\"background-color:#32bbf5\"><a href=\"https:\/\/twitter.com\/share?url=https%3A%2F%2Fcbrell.de%2Fblog%2Fflussdiagramm-algorithmen-visualisieren%2F&text=Flussdiagramm%20%E2%80%93%20Algorithmen%20visualisieren\" title=\"Bei Twitter teilen\" aria-label=\"Bei Twitter teilen\" role=\"button\" rel=\"noopener nofollow\" class=\"shariff-link\" style=\"; background-color:#55acee; color:#fff\" target=\"_blank\"><span class=\"shariff-icon\" style=\"\"><svg width=\"32px\" height=\"20px\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" viewBox=\"0 0 30 32\"><path fill=\"#55acee\" d=\"M29.7 6.8q-1.2 1.8-3 3.1 0 0.3 0 0.8 0 2.5-0.7 4.9t-2.2 4.7-3.5 4-4.9 2.8-6.1 1q-5.1 0-9.3-2.7 0.6 0.1 1.5 0.1 4.3 0 7.6-2.6-2-0.1-3.5-1.2t-2.2-3q0.6 0.1 1.1 0.1 0.8 0 1.6-0.2-2.1-0.4-3.5-2.1t-1.4-3.9v-0.1q1.3 0.7 2.8 0.8-1.2-0.8-2-2.2t-0.7-2.9q0-1.7 0.8-3.1 2.3 2.8 5.5 4.5t7 1.9q-0.2-0.7-0.2-1.4 0-2.5 1.8-4.3t4.3-1.8q2.7 0 4.5 1.9 2.1-0.4 3.9-1.5-0.7 2.2-2.7 3.4 1.8-0.2 3.5-0.9z\"\/><\/svg><\/span><\/a><\/li><li class=\"shariff-button facebook shariff-nocustomcolor\" style=\"background-color:#4273c8\"><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/sharer\/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fcbrell.de%2Fblog%2Fflussdiagramm-algorithmen-visualisieren%2F\" title=\"Bei Facebook teilen\" aria-label=\"Bei Facebook teilen\" role=\"button\" rel=\"nofollow\" class=\"shariff-link\" style=\"; background-color:#3b5998; color:#fff\" target=\"_blank\"><span class=\"shariff-icon\" style=\"\"><svg width=\"32px\" height=\"20px\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" viewBox=\"0 0 18 32\"><path fill=\"#3b5998\" d=\"M17.1 0.2v4.7h-2.8q-1.5 0-2.1 0.6t-0.5 1.9v3.4h5.2l-0.7 5.3h-4.5v13.6h-5.5v-13.6h-4.5v-5.3h4.5v-3.9q0-3.3 1.9-5.2t5-1.8q2.6 0 4.1 0.2z\"\/><\/svg><\/span><\/a><\/li><li class=\"shariff-button linkedin shariff-nocustomcolor\" style=\"background-color:#1488bf\"><a href=\"https:\/\/www.linkedin.com\/sharing\/share-offsite\/?url=https%3A%2F%2Fcbrell.de%2Fblog%2Fflussdiagramm-algorithmen-visualisieren%2F\" title=\"Bei LinkedIn teilen\" aria-label=\"Bei LinkedIn teilen\" role=\"button\" rel=\"noopener nofollow\" class=\"shariff-link\" style=\"; background-color:#0077b5; color:#fff\" target=\"_blank\"><span class=\"shariff-icon\" style=\"\"><svg width=\"32px\" height=\"20px\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" viewBox=\"0 0 27 32\"><path fill=\"#0077b5\" d=\"M6.2 11.2v17.7h-5.9v-17.7h5.9zM6.6 5.7q0 1.3-0.9 2.2t-2.4 0.9h0q-1.5 0-2.4-0.9t-0.9-2.2 0.9-2.2 2.4-0.9 2.4 0.9 0.9 2.2zM27.4 18.7v10.1h-5.9v-9.5q0-1.9-0.7-2.9t-2.3-1.1q-1.1 0-1.9 0.6t-1.2 1.5q-0.2 0.5-0.2 1.4v9.9h-5.9q0-7.1 0-11.6t0-5.3l0-0.9h5.9v2.6h0q0.4-0.6 0.7-1t1-0.9 1.6-0.8 2-0.3q3 0 4.9 2t1.9 6z\"\/><\/svg><\/span><\/a><\/li><\/ul><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ein Flussdiagramm visualisiert einen Algorithmus \u201eFlussdiagramm &#8211; Algorithmen visualisieren\u201c ist Teil der Artikelserie \u201eMethoden der Wirtschaftsinformatik von Null auf Hundert\u201e Stand: 23.09.2021 UPDATE 24.08.2025 Flussdiagramme (manchmal auch: Programmablaufplan) k\u00f6nnen Sie &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2201,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[306,42],"tags":[484,287,384,1309,536,515,538,537,19],"class_list":["post-2186","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lehre","category-methoden-der-wirtschaftsinformatik","tag-algorithmus","tag-aris","tag-flussdiagramm","tag-notation","tag-pap","tag-prozess","tag-steuerungsperspektive","tag-steuerungssicht","tag-wirtschaftsinformatik"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Flussdiagramm - Algorithmen visualisieren<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Ein Flussdiagramm (Programmablaufplan nach DIN 66001) verwenden Sie, um Algorithmen grafisch zu beschreiben.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/cbrell.de\/blog\/flussdiagramm-algorithmen-visualisieren\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"de_DE\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Flussdiagramm - Algorithmen visualisieren\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ein Flussdiagramm (Programmablaufplan nach DIN 66001) verwenden Sie, um Algorithmen grafisch zu beschreiben.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/cbrell.de\/blog\/flussdiagramm-algorithmen-visualisieren\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bienen, Natur und Internet of Things\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-09-23T19:38:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-09-28T17:40:25+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/cbrell.de\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Flussdiagramm-Sinnbild-Icon.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"683\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"657\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Claus Brell\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@clausbrell5859\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@clausbrell\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Verfasst von\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Claus Brell\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Gesch\u00e4tzte Lesezeit\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"11\u00a0Minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/cbrell.de\\\/blog\\\/flussdiagramm-algorithmen-visualisieren\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/cbrell.de\\\/blog\\\/flussdiagramm-algorithmen-visualisieren\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Claus Brell\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/cbrell.de\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/7cf529e46faf1fd7b2b6942fec254c58\"},\"headline\":\"Flussdiagramm &#8211; Algorithmen visualisieren\",\"datePublished\":\"2021-09-23T19:38:00+00:00\",\"dateModified\":\"2025-09-28T17:40:25+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/cbrell.de\\\/blog\\\/flussdiagramm-algorithmen-visualisieren\\\/\"},\"wordCount\":1415,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/cbrell.de\\\/blog\\\/flussdiagramm-algorithmen-visualisieren\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/cbrell.de\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/09\\\/Flussdiagramm-Sinnbild-Icon.png\",\"keywords\":[\"Algorithmus\",\"ARIS\",\"Flussdiagramm\",\"Notation\",\"PAP\",\"Prozess\",\"Steuerungsperspektive\",\"Steuerungssicht\",\"Wirtschaftsinformatik\"],\"articleSection\":[\"Lehre\",\"Methoden der Wirtschaftsinformatik\"],\"inLanguage\":\"de\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/cbrell.de\\\/blog\\\/flussdiagramm-algorithmen-visualisieren\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/cbrell.de\\\/blog\\\/flussdiagramm-algorithmen-visualisieren\\\/\",\"name\":\"Flussdiagramm - Algorithmen visualisieren\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/cbrell.de\\\/blog\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/cbrell.de\\\/blog\\\/flussdiagramm-algorithmen-visualisieren\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/cbrell.de\\\/blog\\\/flussdiagramm-algorithmen-visualisieren\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/cbrell.de\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/09\\\/Flussdiagramm-Sinnbild-Icon.png\",\"datePublished\":\"2021-09-23T19:38:00+00:00\",\"dateModified\":\"2025-09-28T17:40:25+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/cbrell.de\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/7cf529e46faf1fd7b2b6942fec254c58\"},\"description\":\"Ein Flussdiagramm (Programmablaufplan nach DIN 66001) verwenden Sie, um Algorithmen grafisch zu beschreiben.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/cbrell.de\\\/blog\\\/flussdiagramm-algorithmen-visualisieren\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"de\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/cbrell.de\\\/blog\\\/flussdiagramm-algorithmen-visualisieren\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"de\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/cbrell.de\\\/blog\\\/flussdiagramm-algorithmen-visualisieren\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/cbrell.de\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/09\\\/Flussdiagramm-Sinnbild-Icon.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/cbrell.de\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/09\\\/Flussdiagramm-Sinnbild-Icon.png\",\"width\":683,\"height\":657,\"caption\":\"flussdiagramm icon\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/cbrell.de\\\/blog\\\/flussdiagramm-algorithmen-visualisieren\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Startseite\",\"item\":\"https:\\\/\\\/cbrell.de\\\/blog\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Flussdiagramm &#8211; Algorithmen visualisieren\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/cbrell.de\\\/blog\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/cbrell.de\\\/blog\\\/\",\"name\":\"Bienen, Natur und Internet of Things\",\"description\":\"Alles, was einfach ist. Von Claus Brell\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/cbrell.de\\\/blog\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"de\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/cbrell.de\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/7cf529e46faf1fd7b2b6942fec254c58\",\"name\":\"Claus Brell\",\"description\":\"Seit 2021 forsche ich an und mit Bienen (Digitalisierung der Imkerei) Seit 2012 Professur f\u00fcr Wirtschaftsinformatik an der Hochschue Niederrhein. Seit 1981 treibt mich die Frage um: Was haben Physik, Heavy Metal und Spiele miteinander zu tun? Drei m\u00f6gliche Antworten: {nichts | 42 | gleiche Hirnareale werden aktiviert}\",\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/claus-brell.de\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/clausbrell5859\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/@clausbrell5859\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/cbrell.de\\\/blog\\\/author\\\/clausb\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Flussdiagramm - Algorithmen visualisieren","description":"Ein Flussdiagramm (Programmablaufplan nach DIN 66001) verwenden Sie, um Algorithmen grafisch zu beschreiben.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/cbrell.de\/blog\/flussdiagramm-algorithmen-visualisieren\/","og_locale":"de_DE","og_type":"article","og_title":"Flussdiagramm - Algorithmen visualisieren","og_description":"Ein Flussdiagramm (Programmablaufplan nach DIN 66001) verwenden Sie, um Algorithmen grafisch zu beschreiben.","og_url":"https:\/\/cbrell.de\/blog\/flussdiagramm-algorithmen-visualisieren\/","og_site_name":"Bienen, Natur und Internet of Things","article_published_time":"2021-09-23T19:38:00+00:00","article_modified_time":"2025-09-28T17:40:25+00:00","og_image":[{"width":683,"height":657,"url":"https:\/\/cbrell.de\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Flussdiagramm-Sinnbild-Icon.png","type":"image\/png"}],"author":"Claus Brell","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@clausbrell5859","twitter_site":"@clausbrell","twitter_misc":{"Verfasst von":"Claus Brell","Gesch\u00e4tzte Lesezeit":"11\u00a0Minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/cbrell.de\/blog\/flussdiagramm-algorithmen-visualisieren\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/cbrell.de\/blog\/flussdiagramm-algorithmen-visualisieren\/"},"author":{"name":"Claus Brell","@id":"https:\/\/cbrell.de\/blog\/#\/schema\/person\/7cf529e46faf1fd7b2b6942fec254c58"},"headline":"Flussdiagramm &#8211; Algorithmen visualisieren","datePublished":"2021-09-23T19:38:00+00:00","dateModified":"2025-09-28T17:40:25+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/cbrell.de\/blog\/flussdiagramm-algorithmen-visualisieren\/"},"wordCount":1415,"image":{"@id":"https:\/\/cbrell.de\/blog\/flussdiagramm-algorithmen-visualisieren\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/cbrell.de\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Flussdiagramm-Sinnbild-Icon.png","keywords":["Algorithmus","ARIS","Flussdiagramm","Notation","PAP","Prozess","Steuerungsperspektive","Steuerungssicht","Wirtschaftsinformatik"],"articleSection":["Lehre","Methoden der Wirtschaftsinformatik"],"inLanguage":"de"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/cbrell.de\/blog\/flussdiagramm-algorithmen-visualisieren\/","url":"https:\/\/cbrell.de\/blog\/flussdiagramm-algorithmen-visualisieren\/","name":"Flussdiagramm - Algorithmen visualisieren","isPartOf":{"@id":"https:\/\/cbrell.de\/blog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/cbrell.de\/blog\/flussdiagramm-algorithmen-visualisieren\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/cbrell.de\/blog\/flussdiagramm-algorithmen-visualisieren\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/cbrell.de\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Flussdiagramm-Sinnbild-Icon.png","datePublished":"2021-09-23T19:38:00+00:00","dateModified":"2025-09-28T17:40:25+00:00","author":{"@id":"https:\/\/cbrell.de\/blog\/#\/schema\/person\/7cf529e46faf1fd7b2b6942fec254c58"},"description":"Ein Flussdiagramm (Programmablaufplan nach DIN 66001) verwenden Sie, um Algorithmen grafisch zu beschreiben.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/cbrell.de\/blog\/flussdiagramm-algorithmen-visualisieren\/#breadcrumb"},"inLanguage":"de","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/cbrell.de\/blog\/flussdiagramm-algorithmen-visualisieren\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"de","@id":"https:\/\/cbrell.de\/blog\/flussdiagramm-algorithmen-visualisieren\/#primaryimage","url":"https:\/\/cbrell.de\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Flussdiagramm-Sinnbild-Icon.png","contentUrl":"https:\/\/cbrell.de\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Flussdiagramm-Sinnbild-Icon.png","width":683,"height":657,"caption":"flussdiagramm icon"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/cbrell.de\/blog\/flussdiagramm-algorithmen-visualisieren\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Startseite","item":"https:\/\/cbrell.de\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Flussdiagramm &#8211; Algorithmen visualisieren"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/cbrell.de\/blog\/#website","url":"https:\/\/cbrell.de\/blog\/","name":"Bienen, Natur und Internet of Things","description":"Alles, was einfach ist. Von Claus Brell","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/cbrell.de\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"de"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/cbrell.de\/blog\/#\/schema\/person\/7cf529e46faf1fd7b2b6942fec254c58","name":"Claus Brell","description":"Seit 2021 forsche ich an und mit Bienen (Digitalisierung der Imkerei) Seit 2012 Professur f\u00fcr Wirtschaftsinformatik an der Hochschue Niederrhein. Seit 1981 treibt mich die Frage um: Was haben Physik, Heavy Metal und Spiele miteinander zu tun? Drei m\u00f6gliche Antworten: {nichts | 42 | gleiche Hirnareale werden aktiviert}","sameAs":["http:\/\/claus-brell.de","https:\/\/x.com\/clausbrell5859","https:\/\/www.youtube.com\/@clausbrell5859"],"url":"https:\/\/cbrell.de\/blog\/author\/clausb\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cbrell.de\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2186","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cbrell.de\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cbrell.de\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cbrell.de\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cbrell.de\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2186"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/cbrell.de\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2186\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5529,"href":"https:\/\/cbrell.de\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2186\/revisions\/5529"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cbrell.de\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2201"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cbrell.de\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2186"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cbrell.de\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2186"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cbrell.de\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2186"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}